{"id":21130,"date":"2010-07-31T07:45:12","date_gmt":"2010-07-31T05:45:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/?p=21130"},"modified":"2010-08-03T00:30:59","modified_gmt":"2010-08-02T22:30:59","slug":"co-dalej-z-domem-przedpogrzebowym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/co-dalej-z-domem-przedpogrzebowym\/","title":{"rendered":"Co dalej z domem przedpogrzebowym?"},"content":{"rendered":"

\"\"Przysz\u0142o\u015b\u0107 zabytkowego domu przedpogrzebowego przy ulicy Poniatowskiego ci\u0105gle jest niejasna.<\/h3>\n

Zaprzestano prac remontowych, a o przeznaczeniu budynku zdecyduj\u0105 instytucje i fundacje, kt\u00f3re zgodz\u0105 si\u0119 na przyj\u0119cie ofert wsp\u00f3\u0142pracy z gliwickim Urz\u0119dem Miasta.<\/p>\n

\"\"W\u0142adze samorz\u0105dowe Gliwic od dawna deklarowa\u0142y pomoc w restauracji obiektu, wszelkie dzia\u0142ania komplikowa\u0142 stan prawny budynku. Uniemo\u017cliwia\u0142 on udzielenie pomocy finansowej. Obiekt nale\u017ca\u0142 wprawdzie do Skarbu Pa\u0144stwa, ale prawnym spadkobierc\u0105 by\u0142a Gmina Wyznaniowa \u017bydowska. Aby ratowa\u0107 obiekt zdecydowano si\u0119 na przekazanie nieruchomo\u015bci gminie. <\/p>\n

Umow\u0119 pomi\u0119dzy samorz\u0105dem a Gmin\u0105 Wyznaniow\u0105 \u017bydowsk\u0105 podpisano w lutym 2008 roku. Natychmiast rozpocz\u0119to planowanie remontu obiektu. Priorytetem by\u0142o zabezpieczenie wn\u0119trza budynku przed deszczem. Dlatego te\u017c jesieni\u0105 tego samego roku zaj\u0119to si\u0119 napraw\u0105 dachu. Poch\u0142on\u0119\u0142a ona ok. 600 tys. z\u0142otych. Na swoj\u0105 kolej czeka wymiana wej\u015bcia i stolarki okiennej, co pozwoli na zabezpieczanie zabytku przed dewastacj\u0105. <\/p>\n

\"\"Remont to nie jedyny problem, trzeba te\u017c rozstrzygn\u0105\u0107, jakie b\u0119dzie przeznaczenie budynku. \u015arodki na odrestaurowanie zabytkowego domu przedpogrzebowego mo\u017cna pozyska\u0107 z Unii Europejskiej. W przysz\u0142o\u015bci jednak obiekt musi si\u0119 sam finansowa\u0107. ? Utrzymywanie kolejnej instytucji kultury z miejskiego bud\u017cetu nie jest najlepszym rozwi\u0105zaniem ? m\u00f3wi Piotr Popiel, naczelnik Wydzia\u0142u Kultury i Promocji Miasta z gliwickiego magistratu<\/b>. <\/p>\n

Rok temu Stowarzyszenie na rzecz Dziedzictwa \u017bydowskiego w Gliwicach ?Pami\u0119\u0107 ? Zikaron? z\u0142o\u017cy\u0142o formaln\u0105 propozycj\u0119 zagospodarowania obiektu. Zaproponowano utworzenie muzeum \u017byd\u00f3w G\u00f3rno\u015bl\u0105skich, kt\u00f3re mia\u0142oby powsta\u0107 dzi\u0119ki funduszom unijnym lub wojew\u00f3dzkim ? a tak\u017ce centrum edukacyjno-kulturalnego, ze sta\u0142\u0105 wystaw\u0105 dotycz\u0105c\u0105 \u017byd\u00f3w gliwickich i wielokulturowo\u015bci miasta. <\/p>\n

\"\"<\/a>? Miejsce mog\u0142oby by\u0107 odwiedzane przez zagraniczne wycieczki, kt\u00f3re po wizycie w Auschwitz – Birkenau w Gliwicach zwiedza\u0142yby obiekty zwi\u0105zane z t\u0105 kultur\u0105, ale nie bezpo\u015brednio z martyrologi\u0105. By\u0142aby to jednocze\u015bnie promocja miasta, gdy\u017c pr\u00f3cz czynnego nadal cmentarza \u017cydowskiego, mo\u017cna w\u0142\u0105czy\u0107 w tras\u0119 zwiedzania radiostacj\u0119 gliwick\u0105 oraz star\u00f3wk\u0119 i centrum miasta ? m\u00f3wi Bo\u017cena Kubit, prezes ?Zikaronu?<\/b>.<\/p>\n

Urz\u0105d Miejski szuka jednak innego rozwi\u0105zania. Piotr Popiel zapewnia, \u017ce na prze\u0142omie sierpnia i wrze\u015bnia zostan\u0105 rozes\u0142ane oferty wsp\u00f3\u0142pracy do instytucji oraz fundacji i od odzewu na nie b\u0119dzie zale\u017ca\u0142a funkcja obiektu. Na pewno jednak b\u0119dzie ona zwi\u0105zana z histori\u0105 i dziedzictwem \u017cydowskim. Jest nadzieja, \u017ce plany przysz\u0142orocznego bud\u017cetu obejm\u0105 r\u00f3wnie\u017c remont i zagospodarowanie zabytkowego domu przedpogrzebowego.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Obiekt powsta\u0142 w 1903 roku, wed\u0142ug projektu Maxa Fleischera ? architekta i budowniczego dzia\u0142aj\u0105cego w Wiedniu. ? Jest to nietypowy budynek, tym bardziej cenny, \u017ce zosta\u0142 zbudowany w stylu neogotyckim, rzadko stosowanym przez spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskie, ale projektant postanowi\u0142 nawi\u0105za\u0107 do budowli, kt\u00f3re w tym czasie w mie\u015bcie powstawa\u0142y ? t\u0142umaczy Kubit. Pokryty czerwon\u0105, nietynkowan\u0105 ceg\u0142\u0105 budynek sk\u0142ada si\u0119 z trzech cz\u0119\u015bci ? g\u0142\u00f3wnej, czyli kaplicznej, oraz dw\u00f3ch bocznych, z czego jedna by\u0142a miejscem przygotowywania do poch\u00f3wku, a druga mieszkaniem dozorcy. W budynku by\u0142y przepi\u0119kne witra\u017ce i malowid\u0142a, kt\u00f3re jednak uleg\u0142y zniszczeniu. Ich rekonstrukcja b\u0119dzie si\u0119 wi\u0105za\u0142a z du\u017cymi kosztami, ale jest mo\u017cliwa do zrealizowania.<\/p>\n

Wojna nie mia\u0142a du\u017cego wp\u0142ywu na zniszczenia budynku. Do najwi\u0119kszych dosz\u0142o p\u00f3\u017aniej, w latach 80. i 90., kiedy obiekt nie by\u0142 u\u017cytkowany. Zmiana ustroju nie przynios\u0142a rozstrzygni\u0119\u0107, kto ostatecznie powinien zaj\u0105\u0107 si\u0119 domem przedpogrzebowym ? Gmina \u017bydowska z siedzib\u0105 w Katowicach czy w\u0142adze miasta. Dopiero rok 2008 przyni\u00f3s\u0142 rozwi\u0105zanie, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mo\u017cliwe jest zagospodarowanie zabytkowego obiektu.<\/p><\/blockquote>\n

Ma\u0142gorzata Urbanek<\/p>\n

foto: z archiwum ?Zikaronu?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O ZAGOSPODAROWANIU ZABYTKU ZDECYDUJ\u0104 PROPOZYCJE INSTYTUCJI I FUNDACJI.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":70603,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[3,1,9],"tags":[],"class_list":{"0":"post-21130","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-gliwice","8":"category-pozostale","9":"category-aktualnosci_lokalne"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21130","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21130"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21130\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21409,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21130\/revisions\/21409"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/70603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}