![\"\"](\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/arkonska1.jpg\" "\\"\\"")
Nazwy gliwickich ulic pochodz\u0105 od zas\u0142u\u017conych Polak\u00f3w, wspomnie\u0144 minionej epoki (ul. Gomu\u0142ki) lub od miast np. Toszecka i Miko\u0142owska.<\/p>\nNazwy gliwickich ulic pochodz\u0105 od zas\u0142u\u017conych Polak\u00f3w, wspomnie\u0144 minionej epoki (ul. Gomu\u0142ki) lub od miast np. Toszecka i Miko\u0142owska.<\/p>\n
<\/p>\n
Pod lup\u0119 bierzemy najciekawsze nazwy ulic w Gliwicach.
\n.<\/p>\n
Ulica Zimnej Wody za czas\u00f3w niemieckich nosi\u0142a nazw\u0119 Kaltbadstrasse,![\"\"](\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/michal-pac-pomarnacki-podpis.jpg\" "\\"\\"")
co w lu\u017anym t\u0142umaczeniu daje nam ulic\u0119 zimnej k\u0105pieli. Wielu z nas s\u0142ysza\u0142o zapewne wspomnienia dziadk\u00f3w lub pradziadk\u00f3w o K\u0142odnicy, kt\u00f3ra dawno temu by\u0142a miejscem k\u0105pieli i b\u0142ogiego relaksu. Pierwsze publiczne k\u0105pielisko powsta\u0142o na K\u0142odnicy (obok dzisiejszej Stra\u017cy Po\u017carnej) w po\u0142owie XIX wieku. Publiczne by\u0142o ono jednak tylko z nazwy ? ma\u0142o kto m\u00f3g\u0142 sobie pozwoli\u0107 na luksus p\u0142awienia si\u0119 w K\u0142odnicy. Wysokie ceny oraz zakaz wst\u0119pu dla kobiet, powodowa\u0142y, \u017ce z (bardzo czystego!) k\u0105pieliska korzystali g\u0142\u00f3wnie \u017co\u0142nierze i doro\u015bli m\u0119\u017cczy\u017ani. Mniej zamo\u017cni k\u0105pali si\u0119 w Kanale Gliwickim. <\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/zimnej-wody.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n
Jak twierdzi dr Jacek Schmidt, historyk gliwicki<\/strong>, autor kilkudziesi\u0119ciu publikacji po\u015bwi\u0119conych historii Gliwic, woda w miejscu pierwszego k\u0105pieliska, jak w wi\u0119kszo\u015bci rzek, by\u0142a do\u015b\u0107 zimna, st\u0105d nazwa ulicy. Ch\u0142odna K\u0142odnica jednak nie przeszkadza\u0142a zahartowanym gliwiczanom ? popularno\u015b\u0107 k\u0105pieliska wzrasta\u0142a. Warto te\u017c doda\u0107, \u017ce w\u015br\u00f3d bardziej konserwatywnej cz\u0119\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w, ?roznegli\u017cowani? p\u0142ywacy siali zgorszenie ? pojawi\u0142y si\u0119 liczne apele o zamkni\u0119cie ?przybytku rozpusty?.<\/strong> Na pr\u00f3\u017cno ? w kolejnych dziesi\u0119cioleciach w Gliwicach zacz\u0119\u0142o powstawa\u0107 coraz wi\u0119cej punkt\u00f3w k\u0105pieli oraz basen\u00f3w. Interesuj\u0105ca jest tak\u017ce geneza nazwy ulicy Arko\u0144skiej, bocznej od Wroc\u0142awskiej. Arkona, to skalisty przyl\u0105dek nad Ba\u0142tykiem, w p\u00f3\u0142nocnych Niemczech. Dawniej znajdowa\u0142o si\u0119 tam sanktuarium \u015awi\u0119towita, b\u00f3stwa czczonego przez plemi\u0119 S\u0142owian. Trudno jednak spodziewa\u0107 si\u0119, by niemiecki przyl\u0105dek da\u0142 nazw\u0119 gliwickiej ulicy. Bardziej prawdopodobny jest scenariusz, w kt\u00f3rym nazwa wzi\u0119\u0142a si\u0119 od dziewi\u0119tnastowiecznego zrzeszenia akademickiego o tej samej nazwie.<\/p>\n Niewykluczone zreszt\u0105, \u017ce towarzystwo Arkonia swoj\u0105 nazw\u0119 zaczerpn\u0119\u0142o w\u0142a\u015bnie od niemieckiego cypla. Ul. Kr\u00f3lowej Bony nie powinna budzi\u0107 wi\u0119kszych w\u0105tpliwo\u015bci. Gdyby zapyta\u0107 gliwiczan o nazw\u0119 ulicy \u0142\u0105cz\u0105cej Zygmunta Starego i Ksi\u0119cia Ziemowita, odpowied\u017a nie stanowi\u0142aby wi\u0119kszego problemu. Dla wi\u0119kszo\u015bci sprawa jest jasna jak s\u0142o\u0144ce ? patronem ulicy jest Kr\u00f3lowa Bona. Nie mo\u017ce by\u0107 inaczej, skoro jest to boczna od ul. Zygmunta Starego, jej m\u0119\u017ca. Kiedy\u015b ulica nazywa\u0142a si\u0119 Wernickestrasse, potem patronem ulicy by\u0142 Marian Buczek, cz\u0142onek Komunistycznej Partii Polski. W 1990 roku zosta\u0142a przemianowana na Kr\u00f3lowej Bony. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce istnieje te\u017c zgo\u0142a inna koncepcja. <\/p>\n Kim zatem jest ksi\u0105dz Bona, “uzurpuj\u0105cy” sobie prawo do jednej z ulic w naszym mie\u015bcie? Jak si\u0119 okazuje, by\u0142 polskim misjonarzem, kt\u00f3ry dzia\u0142a\u0142 m.in. w Indiach. Pochodzi\u0142 z Zelgoszczy (woj. pomorskie), wsi licz\u0105cej mniej ni\u017c tysi\u0105c mieszka\u0144c\u00f3w. Sk\u0105d GPS-y wzi\u0119\u0142y ulic\u0119 ksi\u0119dza Bony w Gliwicach? Kiedy\u015b mie\u015bci\u0142 si\u0119 tam Zak\u0142ad Si\u00f3str Szkolnych, ale to jedyne (i bardzo naci\u0105gane) skojarzenie z religi\u0105 i ko\u015bcio\u0142em. Po prostu trzeba przyj\u0105\u0107, \u017ce “tw\u00f3rcze” GPS-y zanotowa\u0142y wpadk\u0119. Ot, kolejny dow\u00f3d, \u017ce nie nale\u017cy bezgranicznie ufa\u0107 nowoczesnej technologii… Gliwice s\u0105 prawdopodobnie jedynym miastem w Polsce, kt\u00f3re posiada ulic\u0119 Idy. Trudno jednoznacznie okre\u015bli\u0107 czy jest to pow\u00f3d do dumy, gdy\u017c niewyja\u015bnione pozostaje pytanie ? ?Kim by\u0142a owa Ida?<\/strong>?. Metod\u0105 dedukcji niczego nie osi\u0105gniemy ? pozostaj\u0105 nam zatem przypuszczenia i spekulacje. Ida to imi\u0119 zar\u00f3wno polskie, jak i germa\u0144skie. Jednak mo\u017cemy z du\u017c\u0105 doz\u0105 prawdopodobie\u0144stwa stwierdzi\u0107, \u017ce Ida nie by\u0142a Polk\u0105, gdy\u017c w niemieckich Gliwicach ulica ta nosi\u0142a t\u0119 sam\u0105 nazw\u0119 ? Idastrasse. Zatem pod uwag\u0119 bierzemy tylko s\u0142ynne Idy zza Odry. Znane Niemki, dumnie nosz\u0105ce to imi\u0119 to: Ida Noddack oraz Ida von Reinsberg-Duringsfeld. Pierwsza by\u0142a chemiczk\u0105, dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w latach 20-tych i 30-tych ubieg\u0142ego wieku. Za wcze\u015bnie wi\u0119c troch\u0119, by ju\u017c w latach 30-tych by\u0107 patronk\u0105 ulicy w Gliwicach. Z kolei Ida von Reinsberg-Duringsfeld by\u0142a pisark\u0105, \u017cyj\u0105c\u0105 w latach 1815-1876. Je\u015bli chodzi o ramy czasowe to pasuje ? jest wi\u0119c nasz\u0105 ?g\u0142\u00f3wn\u0105 podejrzan\u0105?. Wydaje si\u0119 jednak dziwnym, nadawanie nazwy ulicy tylko i wy\u0142\u0105cznie od imienia patrona. Czy kto\u015b wyobra\u017ca sobie ulic\u0119 Tadeusza albo plac J\u00f3zefa? Je\u015bli chodzi o Id\u0119 von Reinsberg-Duringsfeld, to w gr\u0119 chodzi d\u0142ugie oraz skomplikowane nazwisko, kt\u00f3re utrudnia\u0142oby wype\u0142nianie np. dokument\u00f3w urz\u0119dowych. A wi\u0119c wygodnictwo? Raczej nie, gdy\u017c kogo jak kogo, ale Niemc\u00f3w trudno podejrzewa\u0107 o podobne lenistwo. Przy pisaniu artyku\u0142u korzysta\u0142em z ksi\u0105\u017cki ?Gliwice w starej fotografii? autorstwa Damiana Rec\u0142awa, wyd. ?Wok\u00f3\u0142 Nas?, Gliwice 1998 oraz z licznych publikacji dra Jacka Schmidta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Z ARCHIWUM GLIWIC – ODCINEK 1.<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":22950,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[3,7,1,9],"tags":[],"class_list":{"0":"post-22942","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-gliwice","8":"category-historia","9":"category-pozostale","10":"category-aktualnosci_lokalne"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22942"}],"version-history":[{"count":53,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22942\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52156,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22942\/revisions\/52156"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22950"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nPolitechnika \u015al\u0105ska oraz Liceum nr 1 przy ulicy Zimnej Wody ostatnimi czasy niespecjalnie ceni\u0105 sobie s\u0105siedztwo K\u0142odnicy, jednak warto spojrze\u0107 przychylnym okiem na t\u0105 zas\u0142u\u017con\u0105 rzek\u0119, kt\u00f3ra w XIX i XX wieku dawa\u0142a gliwiczanom tyle rado\u015bci.
\n.<\/p>\n“Poga\u0144ska” Arko\u0144ska<\/h2>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/arkonska.jpg\" "\\"\\"")
\nArkonia zosta\u0142a za\u0142o\u017cona przez polskich student\u00f3w Uniwersytetu Ryskiego, kt\u00f3rzy postanowili stawi\u0107 op\u00f3r agresywnej rusyfikacji i germanizacji. Na przestrzeni lat cz\u0142onkami tego stowarzyszenia by\u0142o wielu zas\u0142u\u017conych Polak\u00f3w ? m.in. genera\u0142 W\u0142adys\u0142aw Anders, zwyci\u0119zca spod Monte Cassino. <\/p>\nJe\u015bli doda\u0107 do tego fakt, \u017ce ulica znajduje si\u0119 w pobli\u017cu Politechniki \u015al\u0105skiej i miasteczka studenckiego, to wszystko uk\u0142ada si\u0119 w logiczn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107.<\/h3>\n
\nBy\u0107 mo\u017ce fani ostrzejszej muzyki zauwa\u017c\u0105, \u017ce Arkona to tak\u017ce rosyjski zesp\u00f3\u0142 muzyczny graj\u0105cy poga\u0144ski metal, jednak trudno przypuszcza\u0107, by Rada Miejska pragn\u0119\u0142a uhonorowa\u0107 t\u0119 kapel\u0119.
\n.<\/p>\nKsi\u0105dz czy kr\u00f3lowa?<\/h2>\n
Ot\u00f3\u017c niekt\u00f3re GPS-y wskazuj\u0105 t\u0119 ulic\u0119 jako… Ksi\u0119dza Bernarda Bony.<\/h1>\n
\n.<\/p>\nNieodkryta tajemnica Idy<\/h2>\n
\nNa tym etapie nasze ?\u015bledztwo? staje w martwym punkcie. Zatem, je\u015bli kt\u00f3ry\u015b z Czytelnik\u00f3w posiada jakiekolwiek teorie lub materia\u0142y, kt\u00f3ry mog\u0142yby pom\u00f3c w wyja\u015bnieniu tej zagadki, prosimy o kontakt z redakcj\u0105 ?Gazety Miejskiej?.<\/strong><\/p>\n