{"id":27025,"date":"2010-12-18T12:48:40","date_gmt":"2010-12-18T11:48:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/?p=27025"},"modified":"2013-07-01T13:58:12","modified_gmt":"2013-07-01T11:58:12","slug":"pchly-konie-skargi-i-kolejki-burzliwe-poczatki-poczty-w-gliwicach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/pchly-konie-skargi-i-kolejki-burzliwe-poczatki-poczty-w-gliwicach\/","title":{"rendered":"Pch\u0142y, konie, skargi i kolejki &#8211; burzliwe pocz\u0105tki poczty w Gliwicach"},"content":{"rendered":"<h3><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/poczta.jpg\" alt=\"\" title=\"\" width=\"300\" height=\"217\" class=\"alignleft size-medium wp-image-27048\" \/>Kosztowa\u0142a prawie milion marek, a przy jej budowie wykorzystano 1,75 miliona cegie\u0142. Jest swojego rodzaju wizyt\u00f3wk\u0105 miasta.<\/h3>\n<p> Najwcze\u015bniejsze informacje o trasie pocztowej przechodz\u0105cej przez Gliwice, si\u0119gaj\u0105 drugiej po\u0142owy XVII wieku, natomiast pierwsze wzmianki dotycz\u0105ce urz\u0119du pocztowego pochodz\u0105 z po\u0142owy XVIII wieku. <!--more--><\/p>\n<p>W 1851 roku, dyrektor poczty og\u0142osi\u0142, \u017ce w Gliwicach umieszczono dwie skrzynki pocztowe, kt\u00f3re opr\u00f3\u017cniane by\u0142y a\u017c pi\u0119\u0107 razy dziennie ? o godzinie 8, 11, 14, 17 i 19, a wi\u0119c&#8230; cz\u0119\u015bciej ni\u017c dzisiaj! <\/p>\n<p>Niemiecka organizacja i porz\u0105dek przynosi\u0142y efekty. Pory opr\u00f3\u017cniania niekt\u00f3rych skrzynek zgrano z godzinami odjazdu poci\u0105g\u00f3w. Dochodzi\u0142o nawet do sytuacji, ze skrzynki przy ul Dworcowej opr\u00f3\u017cnia\u0142 urz\u0119dnik pocztowy poci\u0105gu. <\/p>\n<p>W parze z post\u0119pem poczty szed\u0142 r\u00f3wnie\u017c rozw\u00f3j <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/michal-pac-pomarnacki-podpis.jpg\" alt=\"\" title=\"\" class=\"alignright size-thumbnail wp-image-21040\" \/>telegrafu i telefonu. Koszt trzech minut rozmowy wynosi\u0142 jedn\u0105 mark\u0119.<br \/>\nOp\u0142ata za wys\u0142anie paczki za granic\u0119 by\u0142a niewiele wy\u017csza ? <strong>do W\u0142och i Rumunii mo\u017cna by\u0142o nada\u0107 przesy\u0142k\u0119 za 1,4 marki, do Bu\u0142garii i Szwecji za 1,8 marki.<\/strong> Najdro\u017cszy by\u0142 Egipt ? op\u0142ata za paczk\u0119 wynosi\u0142a 2 marki. By umie\u015bci\u0107 to w kontek\u015bcie \u00f3wczesnych reali\u00f3w, wystarczy por\u00f3wna\u0107 cennik pocztowy z cenami niekt\u00f3rych produkt\u00f3w ? rower wy\u015bcigowy mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 za 56 marek, 1 kg kakao za 4,8 marki, a par\u0119 but\u00f3w za 7,5 marek.<br \/>\n.<\/p>\n<h2>Klienci skar\u017cyli si\u0119 na pch\u0142y<\/h2>\n<p>Na przestrzeni lat siedziby g\u0142\u00f3wnego urz\u0119du pocztowego w Gliwicach zmienia\u0142y si\u0119. W 1845 roku za poczt\u0119 s\u0142u\u017cy\u0142o mieszkanie poczmistrza Schwurtza (r\u00f3g ulic Raciborskiej i Krupniczej). Nast\u0119pnie siedziba poczty znajdowa\u0142a si\u0119 na Rynku, sk\u0105d przeniesiono j\u0105 na ul. G\u00f3rnych Wa\u0142\u00f3w, gdzie jednak powszechnie narzekano na ciasnot\u0119. Miasto postanowi\u0142o zainwestowa\u0107 w bardziej okaza\u0142y i funkcjonalny budynek. <\/p>\n<h3>W 1887 roku otwarto nowy urz\u0105d pocztowy na Placu Inwalid\u00f3w Wojennych.<\/h3>\n<p> Jednak obiekt ten nie spotka\u0142 si\u0119 z aprobat\u0105 zar\u00f3wno klient\u00f3w, jak i pracownik\u00f3w. Skar\u017cono si\u0119 na zaduch panuj\u0105cy w budynku oraz?pch\u0142y. Konieczno\u015b\u0107 zmiany lokalizacji poczty sta\u0142a si\u0119 priorytetem dla \u00f3wczesnych w\u0142adz.<br \/>\n.<\/p>\n<h2>196 pracownik\u00f3w i konie pocztowe<\/h2>\n<p>Pod koniec XIX wieku miasto zakupi\u0142o teren by\u0142ej gie\u0142dy zbo\u017cowej przy ulicy Dolnych Wa\u0142\u00f3w. Kilka lat p\u00f3\u017aniej dokupiono s\u0105siedni\u0105 dzia\u0142k\u0119. Co prawda sta\u0142 na niej budynek, lecz postanowiono go wyburzy\u0107, a zagospodarowany teren przeznaczy\u0107 na budynek Poczty G\u0142\u00f3wnej. \u0141\u0105czna cena za grunt o powierzchni 4690 m.kw. wynios\u0142a 428 tys. marek. By ukaza\u0107 rozmach ca\u0142ego przedsi\u0119wzi\u0119cia, wystarczy poda\u0107 par\u0119 liczb: przy budowie u\u017cyto 1,75 mln cegie\u0142, ca\u0142kowity koszt budowy poch\u0142on\u0105\u0142 540 tys. marek (r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 112.500 kg kakao lub, jak kto woli, 9642 rower\u00f3w wy\u015bcigowych). <\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/poczta_stara_fotografia.jpg\" alt=\"\" title=\"\" width=\"500\" height=\"321\" class=\"aligncenter size-full wp-image-27053\" srcset=\"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/poczta_stara_fotografia.jpg 520w, https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/poczta_stara_fotografia-300x192.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/>(<strong>W tle gliwicka Poczta G\u0142\u00f3wna w okresie przedwojennym. Na pierwszym planie nieistniej\u0105cy ju\u017c budynek<\/strong>)<\/p>\n<p>6 lipca 1906 roku mia\u0142o miejsce uroczyste oddanie budynku do u\u017cytku. Rok p\u00f3\u017aniej na Poczcie G\u0142\u00f3wnej zadomowi\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c urz\u0105d telegraficzny. <\/p>\n<h3>W tym okresie zatrudniano tam 196 pracownik\u00f3w ? w\u015br\u00f3d nich sporo kobiet oraz cz\u0142owieka zajmuj\u0105cego si\u0119 opiek\u0105 nad ko\u0144mi nale\u017c\u0105cymi do poczty.<\/h3>\n<p> Za roczne wynaj\u0119cie skrytki trzeba by\u0142o zap\u0142aci\u0107 12 lub 18 marek (w zale\u017cno\u015bci od rozmiaru). By skr\u00f3ci\u0107 nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 kolejki do okienek, na kt\u00f3re znowu zacz\u0119li narzeka\u0107 mieszka\u0144cy, w 1910 roku zainstalowano maszyn\u0119 do wydawania znaczk\u00f3w. Na tym post\u0119p si\u0119 nie ko\u0144czy\u0142. W 1925 roku wprowadzono rewolucyjn\u0105 nowo\u015b\u0107 ? poczt\u0119 lotnicz\u0105, dzi\u0119ki kt\u00f3rej wi\u0119kszo\u015b\u0107 list\u00f3w dociera\u0142a do adresata w ci\u0105gu kilku godzin (w wi\u0119kszych miastach) lub najp\u00f3\u017aniej nast\u0119pnego dnia. Popyt na us\u0142ugi pocztowe r\u00f3s\u0142. Otwierano nowe urz\u0119dy w takich dzielnicach jak \u017berniki, Ligota, So\u015bnica i Zatorze. W 1933 roku z Gliwic wys\u0142ano 80 tys. \u017cycze\u0144 noworocznych i 19 tys. paczek \u015bwi\u0105tecznych, a roznoszeniem korespondencji zajmowa\u0142o si\u0119 61 listonoszy.<br \/>\n.<\/p>\n<h2>Kolejki by\u0142y od zawsze<\/h2>\n<p>Narzekanie i utyskiwanie na poczt\u0119 nie jest czym\u015b nowym. W czasach, gdy poczta jako instytucja dopiero raczkowa\u0142a, gliwiczanie nie wykazali si\u0119 cierpliwo\u015bci\u0105. Powszechnie narzekano na instytucje i firmy, kt\u00f3re wysy\u0142a\u0142y swoich go\u0144c\u00f3w z workami wypchanymi listami, co powodowa\u0142o blokowanie i przepe\u0142nianie skrzynek. Skar\u017cono si\u0119 na opiesza\u0142o\u015b\u0107 urz\u0119dnik\u00f3w, d\u0142ugie kolejki oraz lokalizacj\u0119 skrzynek ? zbyt du\u017co zainstalowanych by\u0142o w \u015bcis\u0142ym centrum Gliwic (przy ul. Krupniczej, Raciborskiej i dwie na Rynku). W\u0142adze miasta cierpliwie wys\u0142uchiwa\u0142y postulat\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w ? na ich pro\u015bb\u0119 wyznaczono osiem skrzynek, kt\u00f3re opr\u00f3\u017cniano p\u00f3\u017anym wieczorem. Oznaczono je \u017c\u00f3\u0142t\u0105 plakietk\u0105 i umieszczono m.in. przy ul. Cz\u0119stochowskiej, Zwyci\u0119stwa, Miko\u0142owskiej, M\u0142y\u0144skiej i Hutniczej. Na ?dziennych? skrzynkach zamieszczono informacje o najbli\u017cszej skrzynce nocnej.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/kartka_stara.jpg\" alt=\"\" title=\"\" width=\"500\" height=\"356\" class=\"aligncenter size-full wp-image-27052\" srcset=\"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/kartka_stara.jpg 520w, https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/kartka_stara-300x214.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/>(<strong>Kartka pocztowa wys\u0142ana z Gliwic do \u0141ab\u0119d 2 marca 1937 r. Na odwrocie znajduje si\u0119 urz\u0119dowe pozdrowienie &#8220;Heil Hitler&#8221;<\/strong>)<\/p>\n<p>Mimo i\u017c gliwicki urz\u0105d telegraficzny by\u0142 jednym z bardziej nowoczesnych w ca\u0142ych Niemczech, i on nie uchroni\u0142 si\u0119 przed krytyk\u0105. Zirytowani gliwiczanie pytali, dlaczego nie mo\u017cna nadawa\u0107 telegram\u00f3w przez cala dob\u0119, tylko do p\u00f3\u0142nocy. Prasa ws\u0142uchiwa\u0142a si\u0119 w skargi mieszka\u0144c\u00f3w i wypomina\u0142a urz\u0119dnikom, \u017ce na przyk\u0142ad telegram nadany z pobliskiego Czekanowa, dotar\u0142 do odbiorcy w Gliwicach dopiero po 13 godzinach. <\/p>\n<p>Pocz\u0105tki poczty to tak\u017ce narodziny nowego hobby ? filatelistyki. 10 pa\u017adziernika 1910 roku o godzinie 10.00, jak jeden m\u0105\u017c zebrali si\u0119 na poczcie, by dosta\u0107 piecz\u0105tk\u0119 z napisem: ?10.10.10.10?.<\/p>\n<blockquote><p>W publikacji zastosowano obecne nazwy ulic. Przy pisaniu artyku\u0142u korzystano z materia\u0142\u00f3w Archiwum w Gliwicach. Zdj\u0119cia poczt\u00f3wek pochodz\u0105 ze zbior\u00f3w Miko\u0142aja Paca Pomarnackiego. <\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z ARCHIWUM GLIWIC &#8211; ODCINEK 6.<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":27048,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[3,7,1,9],"tags":[],"class_list":{"0":"post-27025","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-gliwice","8":"category-historia","9":"category-pozostale","10":"category-aktualnosci_lokalne"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27025","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27025"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27025\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52152,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27025\/revisions\/52152"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27048"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27025"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27025"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27025"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}