{"id":60396,"date":"2014-05-19T15:37:16","date_gmt":"2014-05-19T13:37:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/?p=60396"},"modified":"2014-05-25T14:14:37","modified_gmt":"2014-05-25T12:14:37","slug":"lipa-runela-na-pl-mickiewicza-i-odslonila-slady-historii-co-znajdowalo-sie-w-tym-miejscu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/lipa-runela-na-pl-mickiewicza-i-odslonila-slady-historii-co-znajdowalo-sie-w-tym-miejscu\/","title":{"rendered":"Lipa run\u0119\u0142a na pl. Mickiewicza i ods\u0142oni\u0142a \u015blady historii. Co znajdowa\u0142o si\u0119 w tym miejscu?"},"content":{"rendered":"<h3><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/20140515_1427551-510x287.jpg\" alt=\"\" title=\"\" width=\"510\" height=\"287\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-60393\" \/>Zbyt kr\u00f3tki korze\u0144 by\u0142 przyczyn\u0105 zawalenia si\u0119 w ostatni czwartek, pot\u0119\u017cnej 60-letniej lipy rosn\u0105cej na placu Mickiewicza.<\/h3>\n<p> Drzewo run\u0119\u0142o na \u0142awk\u0119 i stanowisko do gry w szachy, na szcz\u0119\u015bcie nikt powa\u017cnie nie ucierpia\u0142.<!--more--> <\/p>\n<p>W powsta\u0142ej w ziemi wyrwie mo\u017cna by\u0142o dostrzec ceg\u0142y &#8211; to pozosta\u0142o\u015bci dawnych zabudowa\u0144 wype\u0142niaj\u0105cych przed wojn\u0105 teren obecnego placu.<\/p>\n<p>Tu\u017c po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 zbrojnych &#8211; zanim powsta\u0142 plac z prawdziwego zdarzenia, jaki znamy dzisiaj &#8211; zwo\u017cono tu ekshumowane zw\u0142oki radzieckich \u017co\u0142nierzy, poleg\u0142ych w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach miasta. W ten spos\u00f3b powsta\u0142  w samym centrum miasta cmentarz wojenny. Ma\u0142o jednak prawdopodobne by to w\u0142a\u015bnie pozosta\u0142o\u015bci nekropolii ujrza\u0142y \u015bwiat\u0142o dzienne wraz z zesz\u0142otygodniowym zdarzeniem.<\/p>\n<p>&#8211; To by\u0142 cmentarz bez nagrobk\u00f3w murowanych, zw\u0142oki cz\u0119sto zakopywano &#8220;luzem&#8221;, a pod koniec lat 40 przeniesiono je na teren obecnego cmentarza przy ul. Sobieskiego &#8211; t\u0142umaczy <strong>dr Bogus\u0142aw Tracz<\/strong> z Instytutu Pami\u0119ci Narodowej w Katowicach i wskazuje, \u017ce fragmenty starych zabudowa\u0144 to najpewniej pozosta\u0142o\u015bci dzia\u0142aj\u0105cego przed wojn\u0105 kina Capitol. <\/p>\n<h3><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/lukasz-material-510x287.jpg\" alt=\"\" title=\"\" width=\"510\" height=\"287\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-60394\" \/>Na terenie dzisiejszego placu Mickiewicza znajdowa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas, funkcjonuj\u0105cy od 1882 roku kompleks rozrywkowy &#8220;Stadtgarten&#8221;.<\/h3>\n<p> By\u0142o tu kino, sala teatralna i restauracja z ogrodem. Dzia\u0142ka, kt\u00f3ra pocz\u0105tkowo znajdowa\u0142a si\u0119 w r\u0119kach prywatnych, w 1918 zosta\u0142a wykupiona przez miasto. Rok p\u00f3\u017aniej rozegra\u0142a si\u0119 tu jedna z najwi\u0119kszych gliwickich tragedii w XX wieku. W po\u017carze, jaki wybuch\u0142 podczas spektaklu dla dzieci, zgin\u0119\u0142o 76 ma\u0142ych widz\u00f3w. <\/p>\n<p>Budynek zosta\u0142 szybko wyremontowany, a w jego wn\u0119trzu nadal dzia\u0142a\u0142o kino. Plac\u00f3wka w drugiej po\u0142owie lat 20 popad\u0142a jednak w k\u0142opoty finansowe. Ostatecznie, w 1930 roku zyska\u0142a nowych w\u0142a\u015bcicieli, kt\u00f3rzy zmienili jej nazw\u0119 na &#8220;Capitol&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/20140515_142755-001-510x292.jpg\" alt=\"\" title=\"\" width=\"510\" height=\"292\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-60400\" \/>&#8211; Kompleks by\u0142 spory, budynek si\u0119ga\u0142 a\u017c do wysoko\u015bci obecnego pomnika Adama Mickiewicza. Do tego trzeba jeszcze doliczy\u0107 podpiwniczenie i magazyny. Na ty\u0142ach obiektu znajdowa\u0142 si\u0119 pi\u0119kny ogr\u00f3d. Gliwiczanie przesiadywali tam na \u0142awkach, odpoczywaj\u0105c i popijaj\u0105c piwo &#8211; opowiada Bogus\u0142aw Tracz. <\/p>\n<p>Kompleks kinowy przetrwa\u0142 do roku 1945, a\u017c do momentu gdy zosta\u0142 ca\u0142kowicie spalony przez \u017co\u0142nierzy sowieckich. Na plac powsta\u0142y w miejscu zniszczonego kompleksu rozrywkowego zacz\u0119to zwozi\u0107 wcze\u015bniej ekshumowane zw\u0142oki sowiet\u00f3w, kt\u00f3rzy dotychczas spoczywali w p\u0142ytkich prowizorycznych grobach w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach miasta. W efekcie powsta\u0142 tu pierwszy w Gliwicach du\u017cy cmentarz wojenny.<\/p>\n<p>Poniewa\u017c cmentarz w \u015bcis\u0142ym centrum miasta nieopodal star\u00f3wki nie by\u0142 najszcz\u0119\u015bliwszym rozwi\u0105zaniem, ju\u017c w 1946 roku pojawia\u0142y si\u0119 g\u0142osy za jego przeniesieniem. Dwa lata p\u00f3\u017aniej rozpocz\u0119to likwidacj\u0119 starego cmentarza na placu pomi\u0119dzy ulicami Wieczorka i \u015awi\u0119tokrzysk\u0105. Do 1950 roku wszystkie cia\u0142a ekshumowano i z\u0142o\u017cono na nowym cmentarzu wojennym przy ul. Sobieskiego. Pomnik Adama Mickiewicza, kt\u00f3ry stoi na placu obecnie, zosta\u0142 ods\u0142oni\u0119ty w 1957 roku.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.24gliwice.pl\/wiadomosci\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/20140515_142720-510x287.jpg\" alt=\"\" title=\"\" width=\"510\" height=\"287\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-60395\" \/><\/p>\n<p>Mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ceglane pod\u0142o\u017ce z budynku &#8220;Capitolu&#8221; lub z zabudowa\u0144 ogr\u00f3dkowych, widoczne by\u0142o pod zawalon\u0105 lip\u0105.<br \/>\nW tej chwili Miejski Zarz\u0105d Us\u0142ug Komunalnych uporz\u0105dkowa\u0142 ju\u017c teren. Jeszcze nie podj\u0119to decyzji czy w tym miejscu zostanie dokonane nowe nasadzenie.<br \/>\n(msz)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>60-LETNIA LIPA RUN\u0118\u0141A NA PLACU MICKIEWICZA W OSTATNI CZWARTEK<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":69235,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[3,1,9],"tags":[77,5348,257,3951],"class_list":{"0":"post-60396","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-gliwice","8":"category-pozostale","9":"category-aktualnosci_lokalne","10":"tag-boguslaw-tracz","11":"tag-kino-capitol","12":"tag-mzuk","13":"tag-plac-mickiewicza"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60396","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60396"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60396\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60569,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60396\/revisions\/60569"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/69235"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60396"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60396"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/24gliwice.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60396"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}